Kathedraal van Milaan

De kathedraal van Milaan (Duomo Santa Maria Nascente) is een van de grootste rooms-katholieke kathedralen in de wereld en de grootste van Italië (zie Lijst van grootste kerken). Het is een meesterwerk van gotische kunst. De kerk staat aan het Domplein (Piazza del Duomo) in het hart van Milaan. De Dom is een belangrijke toeristische attractie vanwege het interieur met de vele middeleeuwse schatten en het exterieur met de tientallen torentjes en duizenden beelden.

Geschiedenis

De bouw startte in de 14e eeuw en werd pas in de 20e eeuw definitief voltooid. Met de bouw van de Dom van Milaan werd in 1386 begonnen door graaf Giangaleazzo Visconti. Hiervoor moest de zomerkathedraal S. Tecla wijken. De eerste jaren lag de leiding in handen van Italiaanse, Franse en Duitse meesters. Onder Filippino degli Organi (1400) gingen de bouwwerkzaamheden sneller. In 1418 kon het hoogaltaar ingewijd worden door paus Martinus V. In 1488 maakten zowel Leonardo da Vinci als Donato Bramante een ontwerp voor een centrale koepel. Nadat Leonardo zich had teruggetrokken uit het project werd de koepel van Bramante van 1500-1510 uitgevoerd.

Vanaf 1567 ging de bouw verder in een andere stijl onder leiding van kardinaal Carlo Borromeo. In 1572 wijdde Borromeo de kerk in ter gedachtenis van de geboorte van Maria. Pellegrino Tibaldi ontwierp in 1616 een barokfaçade. Carlo Buzzi voegde hier gotische vormen aan toe. Napoleon I liet de gevel voltooien door Giuseppe Zanoia en Carlo Amati.

Aanvullende werkzaamheden aan de bovenste delen en de portalen duurden tot 1950. Daarna begonnen de eerste restauraties.

• Architectuur, kunstwerken

Exterieur

Met een lengte van 157 m en een breedte van 92 m wordt de dom in grootte alleen overtroffen door de kathedraal van Sevilla (en door de Sint-Pieter, die geen kathedraal is). De oppervlakte van de kathedraal bedraagt circa 11.700 m².

Er zijn ongeveer 135 pinakels en meer dan 2300 beelden op de façade van het witte marmeren bouwwerk. De lichte, vriendelijk speelse buitenfaçade contrasteert schril met het eerder donkere interieur van de Dom. De kathedraal heeft een vieringtoren van 108,5 meter.

Het dak van de kathedraal is een belangrijke toeristische attractie, die tegen betaling bereikbaar is via een trap of een lift. Vanaf het dak kunnen de duizenden ornamenten van dichtbij bekeken worden. Bij helder weer kan men vanaf het dak de Alpen zien liggen.

De bases van de zes steunberen hebben reliëfs. Op de zuilconsoles staan beelden van apostelen en profeten. De zware bronzen deuren uit de 20e eeuw zijn met voorstellingen uit de geschiedenis van Milaan versierd.

Opvallend zijn de vele spitsen waarmee de kerk is gekroond, 135 in totaal. Daarnaast zijn er ook veel waterspuwers en ontelbare stand-beelden. Niet alleen de gotiek, maar ook de renaissance is terug te vinden in de bouwstijl. Typisch ook zijn de bronzen deuren, die met bas-reliëfs versierd zijn.

Bekend is het vergulde Madonnabeeld uit 1774 van de hand van Giuseppe Perego, dat boven op de hoogste toren van de kathedraal staat. Dit beeld staat bekend onder de naam "Madonnina".

Interieur

In de apsis, het oudste deel van de Dom, zijn de drie grootste spitsboogvensters van de wereld (1390 door De Bonaventura, maaswerk Degli Organi) ingewerkt.

De kathedraal bestaat uit een vijfschepig langschip en een drieschepige zijbeuk. Binnenin worden de beuken van elkaar gescheiden door enorme zuilen en die worden verlicht door de grote glas-in-loodramen. In de schatkamer van de dom ligt veel middeleeuws goud en zilver.

In de zuidelijke dwarsbeuk is het grafmonument van Gian Giacomo de' Medici, een beeld in Romeinse wapenuitrusting en eromheen allegorische figuren gemaakt door Leone Leoni. In de vloer is het graf van de heilige Carlo Borromeo. De twee sacristieportalen met eeuwenoude beeldhouwkunst (1393) zijn aan Christus en Maria gewijd.

In het noordelijke dwarsschip de Trivulzio-kandelaber, een zevenarmige, 5 meter hoge romaanse bronzen luchter uit de 12e eeuw, geschonken door de kanunnik Trivulzio. De schat van de Dom wordt achter het koor bewaard.

Bijzonder zijn de 16e-eeuwse marmeren vloer in het hoogkoor van Pellegrino Tibaldi en het eveneens door Tibaldi ontworpen hoogaltaar met verguld ciborium en tabernakels, versierd met reliëfs die scènes uit het leven van Christus uitbeelden.

1. Frontaanzicht kathedraal van Milaan. Datering: 27 maart 2010. Foto: CEphoto, Uwe Aranas or alternatively © CEphoto, Uwe Aranas - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 3.0

2. Kathedraal van Milaan. Interieur - schip. Datering: 17 juni 2016. Foto: Gary Ullah from UK - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY 2.0

3. Kathedraal van Milaan. Plattegrond van de Dom van Milaan. Hoofdletters A tot en met E geven de steunberen aan, kleine letters a tot en met e de portalen. Romeinse cijfers I tot en met XXXIX duiden de ramen aan, Arabische cijfers 1 tot en met 41 de steunberen; beelden zijn gemarkeerd met kleine letters. (I) Glas-in-loodraam met verhalen over de H. Johannes de Evangelist, (V) Glas-in-loodraam met verhalen uit het Nieuwe Testament, (9) Grafmonument van Gian Giacomo Medici, (18) Portaal van de zuidelijke sacristie, (20) Standbeeld van Martinus V door Jacopino da Tradate, (25) Portaal door Giacomo da Campione, (XXV) Glas-in-loodraam met verhalen over de H. Johannes van Damascus, (30) Kapel van Madonna dell'Albero, (31) Trivulzio-kandelaar. Uit: Guida Rossa Milano Touring Club Italiano, ©2005 Touring Editore. Datering: 2008. Foto: Touring Club Italiano - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

4. Kathedraal van Milaan. Op het dak van de kathedraal. Datering: 2 juli 2005. Foto: Rüdiger Wölk - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 2.0 de

5. Kathedraal van Milaan. Steunberen. Datering: 17 juli 2003. Foto: G.dallorto - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 2.5 it

6. Kathedraal van Milaan. Interieur, gezien naar het koor. Datering: 31 december 2005. Foto: Mikko Virtaperko - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 3.0

7. Kathedraal van Milaan. Exterieur - Het koor. Datwering: 28 oktober 2025. Foto: Gerda Arendt - uit Wikimedia Commons - Licentiestatus: CC0 1.0 

8. Kathedraal van Milaan. Exterieur. Datering: 11 december 2022. Foto: Ottantafame - common s.wikimedia.org - Licentie: CC BY-SA 4.0

9. Kathedraal van Milaan. Hoogreliëf van Bambaia – Presentatie van Maria in de tempel. Datering: 10 februari 2023. Foto: Angels1964 - commons.wikimeia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

9. Kathedraal van Milaan. De drie enorme apsisramen zijn de oudste en grootste van de kathedraal. De twee zijramen, die elk uit 130 panelen bestaan, tonen scènes uit het Nieuwe en Oude Testament. Ze werden tussen 1833 en 1865 volledig opnieuw vervaardigd door Giovanni Battista Bertini en zijn zonen Pompeo en Giuseppe – waarbij laatstgenoemde destijds directeur was van de Accademia di Brera. Datering: 6 april 2013. Foto: Carlo Dell'Orto - commons.wikimedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 3.0

Trivia

• In de kathedraal werd op 26 mei 1805 Napoleon Bonaparte tot koning van Italië gekroond.

Zie ook

• (it) (en) Website van de katholieke gemeente van de Dom van Milaan

Externe links/verwijzingen

• Kathedraal van Milaan - nl.wikipedia.org
• Category:Duomo (Milan) - uit Wikimedia Commons

Geraadpleegde bron: nl.wikipedia.org/wiki/Kathedraal_van_Milaan - 11 december 2025