Kathedraal van Laon

De Cathédrale Notre-Dame de Laon (Nederlands: Onze-Lieve-Vrouwekathedraal van Laon) is een van de belangrijkste kathedralen van de vroege gotiek in Frankrijk in de Noord-Franse stad Laon (departement Aisne; regio Hauts-de-France), gelegen op een getuigenberg.

Geschiedenis

De kathedraal werd gebouwd op de plaats waar al eerder kerken stonden, onder andere een Karolingische kerk die in 800 in aan-wezigheid van keizer Karel de Grote werd ingewijd, en een romaanse kerk. Het huidige gebouw is een van de oudste gotische bouw-werken van het land; alleen de kathedralen van Saint-Denis en Noyon zijn ouder. De Notre-Dame van Parijs is iets jonger. De kathe-draal werd tussen 1155 en 1235 gebouwd. In de 14e eeuw werden 27 kapellen toegevoegd tussen de steunberen; in de 16e en 17e eeuw werden die door muren meer afgescheiden. In dezelfde eeuw werd ook de gevel van de zuidelijke arm van de dwarsbeuk gewijzigd door het aanbrengen van twee portalen met frontalen en een hoog venster.[1] In 1772 werd het middenportaal verhoogd om grotere processiebaldakijnen te kunnen doorlaten. In 1853 werd begonnen met een grote restauratie; de werkzaamheden duur-den, mede door de schade van een ontploffing in 1870, tot 1914.

De kerk heeft drie gevels met portalen, niet alleen een monumentale westgevel zoals gebruikelijk, maar ook gevels aan de noord- en zuidzijde. Tijdens de Franse Revolutie werd ook een van de oorspronkelijke zeven torens neergehaald. Een andere toren ging in de 18e eeuw bij een blikseminslag verloren. Er resteren er twee aan de voorgevel, elk één bij de zijgevels en een vijfde op de kruising van schip en transept. De hoogste is de zuidelijke Tour de l'Horloge (60,5 m). Met zijn grote aantal torens staat de kathedraal nog in de romaanse traditie (vergelijk Doornik).

De vroeggotische kathedraal van Laon heeft waarschijnlijk grote invloed gehad op de ontwikkeling van de gotiek in Frankrijk en daar-buiten.[2]

  • Het interieur van de kathedraal

Het schip

Het schip bestaat uit 11 traveeën met in zessen gedeelde gewelven (met uitzondering van de eerste travee). De opbouw is samen-gesteld uit arcades, tribunes, triforium en hoge vensters. De ronde pilaren zijn afwisselend van dikte: de dunnere hebben acht-hoekige kapitelen en ondersteunen drie ribben, de dikkere met vierkante kapitelen en dragen vijf ribben. De pilaren voor de viering zijn versterkt met vijf schalken. In de tribunes verlichten tweelingvensters de kerk. Het blinde triforium bestaat uit drielingarcades met spaarvelden. De twee zijbeuken van het middenschip hebben in vieren gedeelde gewelven. De 27 kapellen tussen de steunberen zijn toegankelijk vanuit het schip en het koor.

De dwarsbeuk

Tijdens de bouw van de kathedraal was Laon met zijn 15000 inwoners een van de grootste steden van het toenmalige koninkrijk Frankrijk. De tussen 1170 en 1185 gebouwde dwarsbeuk valt op door zijn grootte; hij is 54 m lang en 22 m breed. Met zijn brede zij-beuken lijkt hij op een tweede kerk in de kerk. Doordat het koor later verlengd werd van drie naar tien traveeën, verdeelt de dwars-beuk de kerk bijna in twee gelijke delen. Boven de viering verheft zich de vieringtoren met een lantaarn. Deze heeft een blind trifo-rium met aan elke zijde twee arcades. De hoge vensters erboven dragen zeer bij tot de verlichting van de kerk. De zijbeuken van de dwarsbeuk eindigen beide in een zij-apsis.

1. Kathedraal van Laon. Datering: 14 mei 2008. Foto: PMRMaeyaert - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 3.0

2. Kathedraal van Laon. Het middenschip met zicht op het rechte apsis, koor en het schitterende roosvenster. Datering: 2 juni 2013.

Foto: Mouvier - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

3. Kathedraal van Laon. Grondplan. De kathedraal van Laon heeft een groot middenschip met zijbeuken, dat ruwweg in het midden wordt doorsneden door transepten; de apsis eindigt recht... Datering: 1856.

Afbeelding: Deze afbeelding is afkomstig van Woordenboek van de Franse architectuur van 11e tot 16e eeuw (1856) door Eugène Viollet-le-Duc (1814-1879). - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: Publiek domein

4. Kathedraal van Laon. De portalen van de westgevel. Datering: 1 september 2008. Foto: Tango7174 - nl.wikipedia.org

Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

5. Kathedraal van Laon. De kathedraal van Laon (Aisne, Frankrijk), gezien vanaf de zuidwestelijke tak van de bovenstad.

Datum: 10 september 2011. Foto: Pline - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 3.0

6. Kathedraal van Laon. Westelijke en zuidelijke torens. Datering: 11 mei 2017. Foto: Rolf Kranz - nl.wikipedia.org

Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

7. Kathedraal van Laon. De oostelijke toren is nooit voltooid. Datering: 27 oktober 2006. Foto: Rémih - nl.wikipedia.org 

Licentiestatus: Publiek domein

8. Kathedraal van Laon. Koning Salomo met de Tempel in zijn handen. Beeld in het portaal van de kathedraal. Datering: 1 april 2007.

Foto: So Leblanc - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 3.0

9. Kathedraal van Laon. Beeld van een os op ware grootte. Datering: 27 mei 2018. Foto: Zairon - nl.wikipedia.org

Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

10. Kathedraal van Laon. Glas-in-loodramen, roosvenster en hoofdaltaar van de kathedraal. Datering: 27 oktober 2006.

Foto: Rémih - nl.wikipedia.org - Datering: Publiek domein

Trivia

De Franse posterijen brachten 16 januari 1960 een postzegel met de beeltenis van de kathedraal uit.

Zie ook

Bibliografie

  • Saint-Denis, A., Plouvier, M. et Souchon, C. Laon. La cathédrale, coll. "Le ciel et la pierre", éd. Zodiaque, 2002.
  • Kasarska Iliana, La Sculpture de la façade de la cathédrale de Laon - Eschatologie et humanisme, éditions Picard, Paris, 2008 ISBN 978-2-7084-0832-6
  • Saint-Denis, A., « L’historien et la cathédrale. La datation des premières cathédrales gothiques, l’exemple de Laon. » Ex animo. Mélanges d’histoire Médiévale offerts à Michel Bur, Langres, Guéniot, p. 177-227.
Bronnen, noten en/of referenties
  1. W.W. Clark, R. King, Laon Cathedral, architecture 1, volume 1, Londres, Harvey Miller, 1983 - ISBN 0-905203-55-0
  2. In Duitsland bijvoorbeeld in Maagdenburg, in Limburg. (Zie Marie Bayet, Les cathédrales françaises. Hachette, 1929, p.32). Zelfs de klokkentoren van het Rotes Rathaus in Berlijn zou door de kathedraal in Laon geïnspireerd zijn.
  3. De ossen die gebruikt werden voor het aanvoeren van het bouwmateriaal zijn het onderwerp van een volksverhaal over een wonderbaarlijke vervanging van verdwenen ossen

Externe links/verwijzingen

Geraadpleegde bron: nl.wikipedia.org/wiki/Kathedraal_van_Laon - 26 januari 2024

Pagina toegevoegd: 18 maart 2026 - Algemene omschrijving Kathedraal van Laon + Foto nr. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10.