De Sint-Antoniusbasiliek (Duits: Sankt-Antonius-Basilika) is een neoromaans kerkgebouw in Rheine. De kerk werd tussen 1899 en 1905 naar een ontwerp van de architect Johannes Franciscus Klomp (Den Haag, 7 februari 1865 - Kamp-Bornhofen, 14 februari 1946) gebouwd en aan de heilige Antonius van Padua gewijd. Het kerkgebouw is rechts van de Eems gelegen aan de Osnabrücker Straße en is sinds 2005 de parochiekerk van de katholieke Heilig-Kruisparochie te Rheine.

Architectuur

De Antoniuskerk is een drieschepige basiliek met een westelijk en oostelijk dwarsschip, twee vieringtorens, vier flanktorens en twee koren. De architect liet zich voor een belangrijk deel oriënteren op de 11e-eeuwse Sint-Michaëlkerk in Hildesheim. De 102,5 meter hoge westelijke vieringtoren is de hoogste kerktoren van Münsterland.

Voor het westelijk koor bevindt zich een rijk geornamenteerde portaalhal, die veel gelijkenis vertoont met een middeleeuws kerk-portaal waar recht werd gesproken.

De bouw van de basiliek met haar kathedrale dimensies weerspiegelt de veranderingen die in het 19e-eeuwse Münsterland plaats-vonden. Er ontstonden in die periode in de landelijke regio grote industriële bedrijven en de oude stadsparochiekerk Sint Dionysius werd als gevolg van de daardoor toenemende bevolking te klein. Van de bouwmeester Dechant Bernhard Pietz is de uitspraak bekend: Hoch die Schornsteine – höher die Kirchtürme! (Hoog de schoorstenen, hoger de kerktorens).

Interieur

In de kerk gaat het westelijk koor op in het kerkschip. Bij de ingang bevindt zich de doopkapel met beschilderingen van scènes uit het leven van de kerkpatroon. Het achthoekige doopvont rust op acht kogelvormige voeten en acht rondbogen en is voorzien van reliëfs en een byzantijnse bronzen deksel. Het werd in 1920 gemaakt naar een ontwerp van de Duitse architect Josef Franke.

In het oostelijk koor, dat door een kooromgang wordt omgeven, staat het vergulde hoogaltaarretabel met een schilderij van de Gekruisigde en vier Bijbelse scènes. Het interieur is voornamelijk in witte kleuren gehouden, met uitzondering van de afwisselend rood en grijs gekleurde bogen.

Orgel

Het orgel van de basiliek bevindt zich op de westelijke galerij en werd in 1984 door de orgelbouwer G. Christian Lobback & Co (Neuendeich bij Hamburg) gebouwd. Het instrument vervoegt over 54 registers en sleepwindladen. De speeltractuur is mechanisch, de registertractuur elektrisch.

1. Sint-Antoniusbasiliek Rheine (Duitsland). Datering: 4 april 2007. Foto: Sharps - de.wikipedia - nl.wikipedia.org

Licentiestatus: CC BY-SA 2.0 de

2. Sint-Antoniusbasiliek Rheine (Duitsland). Grondplan. Datering: 7 april 2019. Afbeelding: Westerdam - de.wikipedia.org

Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

3. Sint-Antoniusbasiliek Rheine (Duitsland). De oostelijke (en kleinere) van de twee kruisingstorens met een van de hoekfiguren. Datering: 14 juni 2019. Foto: Westerdam - de.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

4. Sint-Antoniusbasiliek Rheine (Duitsland). Bisschop Christoph Bernhard Graaf von Galen.  Datering: 14 juni 2019.

Foto: Westerdam - de.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

5. Sint-Antoniusbasiliek Rheine (Duitsland). Johannes von Grüter.  Datering: 14 juni 2019. Foto: Westerdam - de.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

6. Sint-Antoniusbasiliek Rheine (Duitsland). Bisschop Ludwig II. Datering: 14 juni 2019. Foto: Westerdam - de.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

7. Sint-Antoniusbasiliek Rheine (Duitsland). Karel de Grote. Datering: 14 juni 2019. Foto: Westerdam - de.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

8. Sint-Antoniusbasiliek Rheine (Duitsland). Portaal. Datering: 14 juni 2019. Foto: Westerdam - de.wikipedia.org

Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

9. Sint-Antoniusbasiliek Rheine (Duitsland). Toren. Datering: 13 september 2006. Foto: Tubantia - de.wikipedia.org

Licentiestatus: CC BY-SA 3.0

10. Sint-Antoniusbasiliek Rheine (Duitsland). Uitzicht naar het oosten. Datering: 14 juni 2019. Foto: Westerdam - de.wikipedia.org

Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

11. Sint-Antoniusbasiliek Rheine (Duitsland). Doopkapel met doopvont van Josef Franke. Datering: 23 juni 2012.

 Foto: Westerdam - de.wikipedia.orgLicentiestatus: CC BY-SA 4.0

12. Sint-Antoniusbasiliek Rheine (Duitsland). Crypte. datering: 13 augustus 2011.

Foto: Westerdam - Mit Dank an das Stadtarchiv Rheine - de.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

13. Sint-Antoniusbasiliek Rheine (Duitsland). Koororgel in de kooromgang. Datering: 30 april 2014.

 Foto: Westerdam - de.wikipedia.orgLicentiestatus: CC BY-SA 4.0

14. Sint-Antoniusbasiliek Rheine (Duitsland). Het Lobback-orgel op de westelijke galerij. Datering: 14 juni 2019.

Foto: Westerdam - de.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

15. Sint-Antoniusbasiliek Rheine (Duitsland). Portaal, leeuw bij de hoofdingang. Datering: 12 september 2010.

Foto: Zumthie - commons.wikimedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 3.0

Bronnen, noten en/of referenties

• Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel St.-Antonius-Basilika (Rheine) op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.

Zie ook

• (de) Website Kath. Kirchengemeinde Heilig Kreuz Rheine
• (de) De kerk op de website van Kreis Steinfurt

Externe links/verwijzingen

• Sint-Antoniusbasiliek Rheine - nl.wikipedia.org
• St.-Antonius-Basilika (Rheine) - de.wikipedia.org 
• Category:St.-Antonius-Basilika (Rheine) - uit Wikimedia Commons

Geraadpleegde bron: nl.wikipedia.org/wiki/Sint-Antoniusbasiliek - 7 oktober 2021