Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht - II

De Onze-Lieve-Vrouwebasiliek in Maastricht (officieel de Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw-Tenhemelopneming, in de volksmond ook wel Slevrouwe genoemd) is een van de oudste en meest indrukwekkende kerkgebouwen van Nederland. Deze romaanse basiliek domineert met haar massieve, vestingachtige uiterlijk het gezellige Onze Lieve Vrouweplein in het historische centrum van de stad. 

Hieronder vind je een uitgebreid overzicht van alle belangrijke zaken, van de eeuwenoude architectuur tot het spirituele hart van de kerk.

Architectuur en Exterieur

Het gebouw staat bekend om zijn unieke, sobere en defensieve uitstraling. Het overgrote deel van de huidige kerk stamt uit de 11e en 12e eeuw. 

  • Het Westwerk: Dit is het meest opvallende kenmerk aan de buitenkant. Het is een reusachtige, blinde muur van kolen zandsteen geflankeerd door twee traptorens. Omdat er bijna geen ramen in zitten, lijkt het eerder op een burcht of verdedigingswerk dan op een traditionele kerk. 
  • De Cuypers-restauratie: Tussen 1887 en 1917 werd de basiliek ingrijpend gerestaureerd door de bekende architecten Pierre Cuypers en zijn zoon Joseph. Zij verwijderden latere gotische en barokke toevoegingen om de kerk haar oorspronkelijke, pure romaanse karakter terug te geven.

Het Interieur en de Sfeer

Zodra je de hoofdbeuk van de basiliek binnenstapt, valt op hoe donker en mystiek de sfeer is. 

  • Lichtinval: Door de dikke muren en de relatief kleine romaanse vensters dringt er maar weinig daglicht binnen. Dit versterkt het authentieke, middeleeuwse karakter. 
  • Gebeeldhouwde Kapitelen: In de kooromgang bevinden zich kapitelen (de kroonlijsten van de zuilen) die tot de top van de romaanse beeldhouwkunst in Nederland behoren. Ze tonen gedetailleerde Bijbelse scènes, mensfiguren en fabeldieren. 
  • Eeuwenoude Muurschilderingen: In de kerk zijn diverse historische wandschilderingen bewaard gebleven, waaronder grote afbeeldingen van Sint-Catharina en Sint-Christoffel. 

De Kapel van de Sterre der Zee

Voor veel bezoekers en pelgrims is dit het belangrijkste onderdeel van de basiliek. In de gotische kapel, die direct aan het Onze Lieve Vrouweplein grenst, staat het 15e-eeuwse houten genadebeeld van Maria, Sterre der Zee.
De kapel is een oase van rust waar dagelijks honderden mensen samenkomen om een kaarsje op te steken, te bidden of even stil te staan bij belangrijke levensmomenten. 

De Schatkamer

De basiliek herbergt een rijke Schatkamer met een waardevolle collectie religieuze kunst en historische voorwerpen. Je vindt hier onder andere: 

  • Kostbare reliekhouders (waaronder relieken van het Heilig Kruis en van diverse heiligen).
  • Eeuwenoud textiel en liturgische gewaden (paramenten).
  • Antiek zilver- en goudsmeedwerk en historische ivoren voorwerpen.

1. Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht. Westwerkfaçade en portaal. Datering: 15 april 2015. Foto:
Promeneuse7 - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 3.0 nl

2. Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht. Westwerk met torenspitsen. Datering: 11 oktober 2010. Foto: Alain Rouiller - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 2.0

3. Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht. Westwerk. Het dak van het westwerk is nog niet verlaagd. Datering: Foto: F Ree Will - Aw foto's vaan Mestreech.... Facebook

Dit is een historische ansichtkaart van het indrukwekkende westwerk van de Onze-Lieve-Vrouwebasiliek in Maastricht. 

Details van de afbeelding

  • De Kerk: De Onze-Lieve-Vrouwebasiliek, lokaal ook bekend als Slevrouwe of in het Frans vermeld als Eglise Notre-Dame. Dit is een grotendeels romaanse kerk met een kenmerkend, massief stenen westwerk dat bijna aan een burcht doet denken.
  • De Locatie: Het [nze Lieve Vrouweplein in het historische centrum van Maastricht, Nederland.
  • De Datering: De opname stamt uit de periode tussen circa 1900 en 1910. Een belangrijk historisch detail is linksonder te zien: het kleine middeleeuwse kostershuisje staat hier nog tegen het westwerk aan gebouwd. Dit huisje werd in 1910 tijdens de grote restauratie door architect Pierre Cuypers afgebroken. Ook de daken van de hoektorens hebben nog hun steilere vorm, die later in de 20e eeuw is aangepast.
  • De Maker / Uitgever: De ansichtkaart (serienummer 2799) is destijds uitgegeven door de bekende [Photoglob Co. Zürich (P.Z.) (vaak herkenbaar aan het ronde logo met de letters P.Z. linksboven) of een hiermee samenwerkende uitgeverij die destijds deze hoogwaardige topografische kaarten in Europa distribueerde.

4. Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht. Fragment Westwerk en de ingang van de kapel Stwerre der Zee, vanaf het Onze-Lieve-Vrouweplein. Datering: 1958. Foto: Naseman - Claude Deroo - Aw foto's vaan Mestreech..... Facebook

5. Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht. 'Mystiek' interieur anno 2013, door Cuypers gereconstrueerd. Datering: 13 maart 2013. Foto: Mark Ahsmann - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 3.0

5. Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht. Oostkoorkapiteel, Apsis -  met dieren. Datering: 11 september 2012. Foto: Kleon3 - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 3.0

6. Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht. 5e-eeuwse (?) muurschildering van de heilige Catharina op een van de pijlers tussen het middenschip en de zuidelijke zijbeuk in de Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw in Maastricht. Datering: 28 augustus 2016. Foto: Kleon3 - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

7. Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht. Interieur, fragment kuip en klankbord van preekstoel, met daarachter muurschildering van de Heilige Christoffel. datering: 2 augustus 1913. Foto: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

8. Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht. De Sterre der Zee, met rode mantel en kroon, op het neogotische altaar in de Kapel van Merode Datering: 6 juli 2010. Foto: Kleon3 - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: Publiek domein

9. Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht. "Kaarsje branden" bij de Sterre der Zee. Datering: 21 november 2014. Foto: Kleon3 - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

10. Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht. Zicht op de Merodekapel vanuit het portaal. Datering: 1 juni 2018. Foto: Kleon3 - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

11. Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht. Gebrandschilderde ramen en mozaïekvloer. Datering: 11 december 2016. Foto: Velopilger - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

12. Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht. Schatkamer van de Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw, Maastricht, Nederland. Zicht op de zuidelijke ruimte. Datering: 2 juni 2012. Foto: Kleons - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 3.0

13. Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht. Sint-Barbaratoren, ca. 1850. Foto: Alexander Schaepkens - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: Publiek domein

14. Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht. Reliekenkast, 1930.  Foto: Onbekende fotograaf - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 3.0

15. Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht. Reliekschrijntje, 13e eeuw. Foto: Kleon3 - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 3.0

16. Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht. Reliekhouders van ivoor en been in de schatkamer van de Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw in Maastricht. De hoorn werd in de jaren tachtig aan de schat toegevoegd; over de herkomst is niets bekend. Het ronde doosje is een negentiende-eeuwse kopie. Het kistje met diverse reliëfs van been dateert uit de late vijftiende eeuw. Foto: Kleon3 - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

17. Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht. Reliekbustes Bartolomeüs en Hubertus, 19e eeuw. Foto: Kleon3 - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

18. Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht. Monstrans en kandelaars, 17e/18e eeuw. Foto: Kleon3 - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 3.0

19. Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht. Overzicht collectie "Santjes en Kantjes", De afdeling volksdevotionele voorwerpen in de Schatkamer van de Onze-Lieve-Vrouwebasiliek in Maastricht. De collectie thecae of reliekenpyxiden (kleine reliekhouders voor privégebruik) is in bruikleen gegeven door de Zusters Onder de Bogen. Datering: 16 december 2017. Foto: Kleon3 - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

20. Onze-Lieve-Vrouwebasiliek Maastricht. Een kazuifel en stola uit ca. 1850, behorend tot de collectie liturgische gewaden in de schatkamer van de Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw in Maastricht (Nederland). De sierbanen van het witte zijden kazuifel zijn met gouddraad geborduurd in een bloemmotief met lelies en kronen. Datering: 16 december 2017. Foto: Kleon3 - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

Zie ook

Pagina bijgewerkt: 10 september 2026 - Foto nr. 12 t/m 20.