Sint-Mariakerk Lübeck

De Marienkirche (Mariakerk) in Lübeck is een grote kerk van kathedraalachtige proporties. De bouw begon rond 1250 en werd in 1351 afgesloten met de voltooiing van de twee westtorens, die een dubbeltorenfront vormen.

De Marienkirche is gebouwd op initiatief van de burgerij van Lübeck, die in strijd gewikkeld was met de bisschop van het bisdom Lübeck. Zij moest de dom van Lübeck in grootte en rijkdom overtreffen en diende als symbool van de rijkdom en macht van de kooplieden van Lübeck, de belangrijkste hanzestad. De kerk is de op twee na grootste van Duitsland. De torens zijn de hoogste bewaard gebleven torens in Europa van voor 1400 en zijn uitgevoerd met een achtkantige spits tussen vier topgevels.

De Marienkirche wordt beschouwd als het belangrijkste kerkelijke bouwwerk in de zogenaamde baksteengotiek van Noord-Duitsland. In opzet werd het voorbeeld van de grote gotische kathedralen van Frankrijk gevolgd, maar de architectuur is sterk regionaal bepaald. De Marienkirche oefende een enorme invloed uit op de architectuur van kerken in de gebieden langs de Oostzeekust.

In de Tweede Wereldoorlog werd de kerk zwaar beschadigd. Het herstel duurde van 1947 tot 1959. De kerk heeft een rijke orgeltraditie. Een van de organisten was Dietrich Buxtehude.

Geraadpleegde bron: nl.wikipedia.org/wiki/Marienkirche_(L%C3%BCbeck) - 16 april 2023
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
De Marienkirche in Lübeck kent een fascinerende geschiedenis die nauw verweven is met politieke macht, muzikale genialiteit en een dra-matische wederopbouw. Om de enorme omvang en de diepe historische lagen van deze kathedraal van de burgerij volledig te begrijpen, duiken we dieper in haar architectuur, rijke muziekgeschiedenis en interieurschatten. 

Architectuur: Een baken van burgerlijke trots

De Marienkirche is hét schoolvoorbeeld van de Noord-Duitse baksteengotiek. In de middeleeuwen was het bouwen van een monumen-tale kathedraal meestal voorbehouden aan bisschoppen of vorsten. In Lübeck lag dat anders: de rijke kooplieden van het Hanzeverbond wilden de nabijgelegen bisschoppelijke Dom van Lübeck letterlijk en figuurlijk overschaduwen om hun onafhankelijkheid en welvaart te tonen.
  • Het hoogste bakstenen gewelf ter wereld: Met een adembenemende hoogte van 38,5 meter in het middenschip verlegden de bouwers tussen 1265 en 1352 de absolute grenzen van wat constructief mogelijk was met baksteen. Het resultaat is een lichte, hemelbestor-mende basiliek met drie schepen. 
  • Blauwdruk voor de Baltische regio: Het gedurfde ontwerp diende als direct architectonisch voorbeeld voor meer dan 70 grote kerken in het hele Oostzeegebied, van Wismar en Stralsund tot in Riga en Stockholm. 

Muziekgeschiedenis: Waar Bach en Händel op pelgrimstocht gingen

Binnen de muren van St. Marien bloeide in de 17e eeuw de befaamde Noord-Duitse Orgelschool op. De kerk was de werkplek van legen-darische organisten en componisten zoals Franz Tunder en zijn latere schoonzoon Dietrich Buxtehude. 
  • De legendarische Abendmusiken: Buxtehude initieerde de Abendmusiken, een reeks spectaculaire avondconcerten in de adventstijd die worden beschouwd als de allereerste openbare, niet-liturgische concerten ter wereld. 
  • De pelgrimstocht van J.S. Bach: In de herfst van 1705 liep de destijds 20-jarige Johann Sebastian Bach maar liefst 400 kilometer te voet vanuit Arnstadt naar Lübeck, puur en alleen om Buxtehude te horen spelen en de Abendmusiken bij te wonen. Bach raakte zo gefas-cineerd dat hij zijn verlof met maanden overschreed om de meester te bestuderen. Ook George Frideric Händel reisde naar Lübeck om Buxtehudes speelstijl te ervaren. 
  • De orgels vandaag de dag: Helaas gingen de historische orgels waar Buxtehude en Bach op speelden volledig verloren tijdens de Tweede Wereldoorlog. De indrukwekkende naoorlogse vervangers (waaronder het gigantische hoofdorgel van Kemper uit 1968 met 101 registers) raakten recentelijk defect en zijn in 2025 ontmanteld wegens technische mankementen. Momenteel lopen er grootse plannen voor de constructie van een gloednieuw hoofdorgel dat in de jaren 2030 in gebruik moet worden genomen.

Pronkstukken en het interieur

Hoewel de brand van 1942 een enorme ravage aanrichtte, herbergt de Marienkirche nog altijd unieke kunstschatten en intrigerende verhalen: 
  • Het Antwerps Altaar: Een van de absolute topstukken is het reusachtige Antwerpse retabel uit 1518. Dit meesterlijk houtgesneden altaar toont gedetailleerde scènes uit het leven van de heilige maagd Maria.
  • De Dodendans-ramen (Danse Macabre): Oorspronkelijk hing hier een wereldberoemd, monumentaal schilderij uit 1463 van de Lübec-ker Totentanz (Bernt Notke), waarin de Dood mensen uit alle lagen van de bevolking meesleept in een macabere dans. Nadat dit schilderij in de oorlog in vlammen opging, ontwierp kunstenaar Alfred Mahlau in de jaren 50 prachtige gebrandschilderde ramen in de Totentanzkapelle die de herinnering aan dit middeleeuwse motief levend houden.
  • Het Grote Muurschilderij-schandaal (Lothar Malskat): Na de oorlog, tijdens de restauratie in het begin van de jaren 50, claimde restau-rateur Lothar Malskat dat hij onder de kalklagen eeuwenoude, middeleeuwse fresco's had ontdekt. De ontdekking werd groots gevierd, totdat Malskat later zelf opbiechtte dat hij de fresco's (inclusief enkele opzettelijke anachronismen zoals afbeeldingen van kalkoenen) volledig zelf had gefalshificeerd. Dit leidde destijds tot een gigantisch kunstschandaal in Duitsland.

Geraadpleegde bron: samenstelling d.m.v. AI

1. Sint-Mariakerk Lübeck. (arienkirche zu Lübeck). Datering: 14 september 2004. Foto: Thomas Möller Roggenhorst - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 3.0

Pagina toegevoegd: 26 oktober 2026 - Beschrijving Sint-Mariakerk Lübeck + Foto nr. 1

Maak jouw eigen website met JouwWeb